Apel o solidarność i odpowiedzialność globalną w polskiej polityce krajowej i zagranicznej

12 polskich organizacji prosi Cię o podpis pod apelem do osób kandydujących w wyborach, aby zrobiły to, co konieczne. Debata o migracjach pokazuje, jak ważne jest, aby polski parlament zajął się problemami, które powodują, że ludzie są zmuszeni do opuszczania swoich domów. Wiele z tych problemów trapi także polskich wyborców i wyborczynie. Nowy Sejm i Senat muszą być bardziej solidarne i odpowiedzialne!


Manifest polskich organizacji na wybory 2015

My, polskie organizacje pozarządowe, apelujemy do osób kandydujących w wyborach do parlamentu o wyrażenie publicznego poparcia dla bardziej solidarnej i odpowiedzialnej polskiej polityki krajowej i zagranicznej.
 
Jednocześnie apelujemy do społeczeństwa o głosowanie w wyborach 25 października na te osoby, które podpiszą się pod niniejszym dokumentem, oraz do mediów o rozliczanie z tego zobowiązania osób wybranych do parlamentu.
 
Polski nie stać na zaniedbywanie kluczowych problemów współczesnego świata. Niezauważanie ich  ma już teraz poważne konsekwencje (np. zmniejszone wpływy do budżetu w wyniku unikania podatków przez korporacje), a w przyszłości będzie skutkować jeszcze większymi problemami i straconymi szansami. W kraju dyskutujemy teraz o uchodźstwie i migracji do Europy. U podłoża tych zjawisk leżą nie tylko konflikty zbrojne, ale przede wszystkim skandaliczne zaniedbanie problemów społeczno-gospodarczych przez rządy oraz brak polityki na rzecz zrównoważonego rozwoju w skali globalnej.
 
Dlatego oczekujemy realizacji postulatów zgłaszanych przez polskie organizacje pozarządowe, które zostały opisane w dokumencie Manifest polskich organizacji społecznych na wybory 2015. Polska musi okazać odpowiedzialność, sprawiedliwość i solidarność w obliczu wyzwań globalnych, które wymieniamy poniżej przytaczając jedynie hasła tematyczne rozwinięte i uzasadnione w pełnej wersji Manifestu.

  • Międzynarodowe przepływy finansowe muszą być przejrzyste, uczciwe i korzystne dla Polski oraz krajów biedniejszych.
  • Konieczne są sprawiedliwe reguły handlu, eliminujące nieuczciwe praktyki dużych podmiotów.
  • Uregulowanie działalności korporacji i zrównoważone zamówienia publiczne są drogą do poprawy losu milionów ludzi.
  • Wsparcie rolników jest drogą do rozwoju lokalnego, ochrony środowiska i rozwiązania problemu głodu.
  • Polska współpraca rozwojowa musi być na miarę oczekiwanej roli Polski w świecie.

Apelujemy do przyszłych parlamentarzystów o wyrażenie publicznego poparcia dla tych postulatów i publicznego zobowiązania się do ich realizacji. Nasi przedstawiciele i przedstawicielki wybrani do Sejmu i Senatu RP mają prawo i obowiązek zajęcia się tymi sprawami. Oczekuje tego polskie społeczeństwo, domagają się organizacje społeczne i osoby, które poparły niniejszy apel. Będziemy informować polską opinię publiczną o wywiązywaniu się Sejmu i Senatu RP z tej odpowiedzialności.

Przeczytaj pełen tekst Manifestu

Manifest polskich organizacji na wybory 2015

My, polskie organizacje pozarządowe, apelujemy do osób kandydujących w wyborach do parlamentu o wyrażenie publicznego poparcia dla bardziej solidarnej i odpowiedzialnej polskiej polityki krajowej i zagranicznej.

Jednocześnie apelujemy do społeczeństwa o głosowanie w wyborach 25 października na te osoby kandydujące, które podpiszą się pod niniejszym dokumentem, oraz do mediów o rozliczanie osób wybranych do parlamentu z tego zobowiązania.

Polski nie stać na zaniedbanie kluczowych problemów współczesnego świata. Niezauważanie ich ma już teraz poważne konsekwencje (np. masowe unikanie podatków przez korporacje), a w przyszłości będzie skutkować jeszcze większymi problemami i straconymi szansami.1 Polska dyskutuje teraz o uchodźstwie i migracji do Europy. U podłoża tych zjawisk leżą nie tylko konflikty zbrojne, ale przede wszystkim skandaliczne zaniedbanie problemów społeczno-gospodarczych przez rządy.

Polska nie może być bierna wobec coraz bardziej oczywistej głębokiej przepaści pomiędzy zamożnymi mieszkańcami krajów najbogatszych a resztą świata – zarówno Polakami, jak i mieszkańcami krajów znacznie uboższych. Przepaść ta stanowi zagrożenie dla przyszłości, bezpieczeństwa i rozwoju Polski, ale też już teraz objawia się boleśnie w wielu krajach. Skrajne nierówności są wykorzystywane przez międzynarodowe korporacje, które wpływają negatywnie na decyzje demokratycznie wybieranych władz, unikają płacenia podatków, promują niesprawiedliwe i krzywdzące reguły handlu. Zasady handlu międzynarodowego skazują na nędzę słabo opłacanych pracowników – m.in. w przemyśle odzieżowym, elektronicznym i wydobywczym oraz w rolnictwie. Polska nie może pozwolić sobie na brak inicjatywy organów państwa w zakresie zapewnienia zrównoważonych zamówień publicznych, promowania etycznej konsumpcji i produkcji oraz wywiązywania się firm ze zobowiązań wobec społeczeństwa i ich odpowiedzialności za poszanowanie praw człowieka w ramach działalności gospodarczej.

Polska musi okazać odpowiedzialność, sprawiedliwość i solidarność w obliczu wyzwań globalnych, które wymieniamy poniżej. Apelujemy do przyszłych parlamentarzystów o wyrażenie publicznego poparcia dla tych postulatów i publicznego zobowiązania się do ich realizacji.

Nasi przedstawiciele i przedstawicielki wybrani do Sejmu i Senatu RP mają prawo i obowiązek zajęcia się tymi sprawami. Niemalże w każdej komisji sejmowej czy senackiej i podczas prawie każdego posiedzenia nasi przedstawiciele mogą wpłynąć na realizację naszych postulatów. Oczekuje tego polskie społeczeństwo2, domagają się organizacje społeczne i osoby, które poparły niniejszy apel. Będziemy informować polską opinię publiczną o wywiązywaniu się Sejmu i Senatu RP z tej odpowiedzialności.

1 Przykładem kraju aktywnie podchodzącego do współpracy rozwojowej są Niemcy. W raporcie Ośrodka Studiów Wschodnich (OSW) pt. „Współpraca rozwojowa made in Germany” czytamy: „Polityka rozwojowa jest – obok niemieckiej dyplomacji oraz polityki obronnej – trzecim elementem polityki zagranicznej Niemiec. Pełni ona w tym ujęciu przede wszystkim funkcję prewencyjną wobec konfliktów międzynarodowych. Inwestowanie środków w ramach projektów rozwojowych na obszarach, gdzie toczą się konflikty zbrojne lub występuje znaczne ryzyko ich wybuchu, jest przez RFN postrzegane jako wkład w przezwyciężanie kryzysów lub usuwanie ich przyczyn. Takie działania wynikają również z przekonania, że konflikty międzynarodowe, gdziekolwiek się pojawiają, szkodzą niemieckiej gospodarce opartej na eksporcie. Zaangażowanie w politykę rozwojową jest także pozytywnie oceniane przez niemieckie społeczeństwo i popierane jako jeden z głównych elementów polityki zagranicznej RFN”. Raport: http://www.osw.waw.pl/sites/default/files/raport_wspolpraca-rozwojowa_net.pdf

2 Z badań opinii publicznej prowadzonych od 10 lat wynika, że 88 proc. Polaków uznaje pomaganie ludziom w krajach rozwijających się za ważne. Źródło: https://polskapomoc.gov.pl/Badania,opinii,publicznej,128.html

 

Uczciwe przepływy finansowe

Polska musi aktywnie zaangażować się w walkę z unikaniem podatków przez korporacje – zarówno w Polsce, jak i na świecie. Co roku nasz kraj traci od 10 do kilkudziesięciu miliardów złotych w wyniku unikania opodatkowania1 2, a kraje Południa z tego powodu ponoszą dwa razy więcej strat, niż otrzymują w ramach pomocy rozwojowej3. Firmy przenoszące zyski do rajów podatkowych pozbawiają państwa niezbędnych wpływów, np. na usługi publiczne. Wszystkie korporacje międzynarodowe muszą uczciwie płacić podatki, ujawniać, kto jest prawdziwym właścicielem firmy oraz publicznie udostępniać dane nt. liczby zatrudnionych osób, płaconych podatków, zysków w każdym kraju, w którym działają, czyli raportować kraj po kraju4.

Dochody z eksploatacji surowców w krajach ubogich muszą służyć przede wszystkim do poprawy warunków życia kobiet, mężczyzn i dzieci mieszkających w tych państwach, nie zaś dla powiększania zysku zagranicznych firm, kosztem zubożenia miejscowej ludności i niszczenia ich społeczności. Polska musi wesprzeć większą kontrolę państw nad wydobyciem surowców naturalnych, m.in. poprzez poparcie planowanych uregulowań UE w zakresie minerałów konfliktu (ang. Conflict Minerals), najlepiej w  postaci przyjętej przez Parlament Europejski. Każdy z nas posiada urządzenia elektroniczne, które powstały z surowców wydobytych w krajach bogatych w zasoby ale ubogich finansowo.5

Pieniądze z międzynarodowych instytucji finansowych muszą wspierać rozwój, a nie przyczyniać się do pogłębiania problemów. Polski parlament powinien zobligować polskie firmy korzystające z publicznego wsparcia banków rozwoju, takich jak np. EBI, EBOR lub innych państwowych subsydiów (programy rządowe typu GoAfrica i in. lub gwarancje udzielane przez BGK, ubezpieczenia KUKE) do przestrzegania najlepszych istniejących standardów OECD, ONZ6 oraz  obligacji prawnych dotyczących przejrzystego i odpowiedzialnego globalnie działania wspierającego zrównoważony rozwój, a nie pogłębiającego nierówności.

Sprawiedliwe reguły handlu

Polska musi podjąć działania mające na celu zwiększenie poparcia dla Sprawiedliwego Handlu, uznając jego znaczenie dla zrównoważonego rozwoju w wymiarze globalnym. Kwestia ta znalazła swój wyraz w Stanowisku Rządu RP, jednak wymaga większej aktywności w zakresie praktycznych działań.7

Polska musi dołączyć do walki z nieuczciwymi praktykami handlowymi (UTPs) i nadużyciami supermarketów wywołanymi przez koncentrację siły przetargowej wielkich nabywców w łańcuchach dostaw - w szczególności produktów rolnych i tekstyliów. Polska i UE muszą wspierać działania na rzecz przejrzystości w łańcuchach dostaw oraz stworzyć jednoznaczne mechanizmy zwalczające nieuczciwe praktyki handlowe.8

Kilkadziesiąt dużych sieci supermarketów korzysta ze swojej przewagi na rynku, wymuszając na lokalnych producentach oraz pracownikach niższe koszty pracy i ceny produktów. Odroczenia płatności, brak długoterminowych kontraktów, nieprzestrzeganie praw pracowniczych, zakaz zrzeszania się oraz unikanie opodatkowania to problemy związane z koncentracją władzy w łańcuchach dostaw produktów spożywczych. Polska powinna regulować udział supermarketów w rynku żywności oraz przeciwdziałać szerzeniu się nieuczciwych praktyk handlowych.

Zapewnienie godnej płacy i bezpiecznych warunków pracy pracownikom wysoce zglobalizowanych i pracochłonnych sektorów, jak przemysł odzieżowy czy obuwniczy wymaga jasnych regulacji dot. jawności łańcucha dostaw. Muszą one zapewnić przestrzeganie praw człowieka i standardów ochrony środowiska przy produkcji  butów i ubrań trafiających na rynek UE.9

Polska musi dążyć do eliminacji arbitrażu inwestor-przeciw-państwu (ISDS), który jest niekorzystny zarówno dla Polaków10, jak i dla ludzi w krajach globalnego Południa11. ISDS nie może znaleźć się w negocjowanej obecnie umowie TTIP (UE-USA) i umowie CETA (UE-Kanada). Polska i UE muszą wypracować politykę handlową i inwestycyjną przyjazną dla zrównoważonego rozwoju w krajach rozwijających się i zgodną z polityką rozwojową.

Działalnoć korporacji i zrównoważone zamówienia publiczne

Polska musi poprzeć inicjatywy mające na celu przyjęcie prawnie wiążących regulacji obejmujących korporacje wielonarodowe, tworzonych obecnie zarówno w obrębie Unii Europejskiej jak i systemu Narodów Zjednoczonych. Regulacje te muszą zagwarantować społecznościom z krajów rozwijających się, dotkniętych społecznymi i środowiskowymi skutkami działalności wielkiego biznesu, dostęp do sprawiedliwości w krajach, z których pochodzą inwestorzy, oraz zagwarantować odszkodowanie za zniszczenia powodowane rabunkową działalnością niektórych korporacji.

Zgodnie z przyjętymi zobowiązaniami, nasze władze powinny także wypracować Krajowy Plan Działania w obszarze biznesu i praw człowieka. Rolą parlamentu jest dopilnowanie rządu, aby taki dokument powstał, został opracowany w oparciu o szerokie konsultacje społeczne i był faktycznie realizowany12.

Środki publiczne powinny być wydatkowane z poszanowaniem zasad zrównoważonego rozwoju i solidarności globalnej. Polska administracja publiczna, dokonując w ramach zamówień publicznych zakupów dóbr i usług, powinna uwzględniać klauzule społeczne i środowiskowe. Spoczywa na niej odpowiedzialność za to, aby środki pochodzące od polskich podatników nie przyczyniały się do wykorzystywania pracowników i zniszczenia środowiska naturalnego w Polsce i poza jej granicami. W szczególności w branżach takich jak produkcja odzieży13, elektroniki14, żywności15 czy przemysłu wydobywczego16, w których naruszenia praw człowieka są szeroko udokumentowane.

Wsparcie rolników, ochrona rodowiska i pokonanie głodu

Drobni rolnicy i pracownicy najemni wytwarzają aż 70% żywności na świecie. Niestety są oni grupą szczególnie narażoną na skrajne ubóstwo. Polska powinna wspierać inicjatywy na rzecz poprawy sytuacji drobnych wytwórców, zarówno krajowych ,jak i tych pochodzących z globalnego Południa, dostarczających produkty rolne na nasz rynek. Wsparcie drobnych rolników powinno być jednym z kluczowych sektorów polskiej współpracy rozwojowej i Polskiej Pomocy, szczególnie w krajach najuboższych, gdzie ludność rolnicza stanowi większość społeczeństwa.

Szczególnie istotne w kontekście rozwoju lokalnego i ochrony środowiska jest wspieranie  rolnictwa zrównoważonego, tak w Polsce, jak i w krajach globalnego Południa. Dominujący przemysłowy model produkcji i dystrybucji żywności przyczynia się do eliminacji z rynku drobnych rolników i producentów oraz do degradacji zasobów naturalnych, w tym pogłębiania się zmian klimatu17. Popieramy  koncepcję suwerenności żywnościowej, postulującej zbliżenie producentów żywności z konsumentami oraz ich prawo do demokratycznego udziału w tworzeniu lokalnych i krajowych polityk rolnych i żywnościowych18. Polska powinna wspierać rozwój takich systemów żywnościowych, które dają konsumentom możliwość wyboru bezpiecznej żywności wysokiej jakości, wytwarzanej w sposób przyjazny dla rolników i środowiska naturalnego. Tylko dzięki zrównoważonym systemom rolniczym oraz gospodarce ekologicznej jesteśmy w stanie zapewnić obywatelom Europy i innych krajów bezpieczeństwo żywnościowe.19

Polska musi aktywnie zaangażować się w rozwiązanie problemu zawłaszczania ziemi i realizacji prawa do żywności i prawa do ziemi drobnych rolników w Polsce i na całym świecie.20

Współpraca rozwojowa

Polska musi wywiązać się ze zobowiązania do przeznaczania 0,33% PKB na współpracę rozwojową. Termin realizacji tego zobowiązania (złożonego w 2005 r.) mija w 2015 r. i Polska nie może dłużej opóźniać jego realizacji.

Polska współpraca rozwojowa musi być oparta na perspektywie praw człowieka w rozwoju (ang. Human Rights-Based Approach), która daje szansę na osiągnięcie ostatecznych celów współpracy rozwojowej – zapewnienia wszystkim ludziom na świecie wolności od skrajnego ubóstwa i realizacji ich praw wynikających z godności ludzkiej. Polska musi promować to podejście na forum UE i ONZ.21

Popieramy długofalowe podejście do bezpieczeństwa Polski i świata, uwzględniające nie tylko krótkotrwałe interesy, ale też bezpieczeństwo ludzkie (ang. Human Security) – obejmujące zagwarantowanie ludziom bezpieczeństwa we wszystkich aspektach, a więc oprócz ochrony przed zagrożeniem militarnym, również ochronę przed ubóstwem i wykluczeniem – zarówno w Polsce, jak i w krajach ubogich.22

Kliknij tu aby przejść do formularza dla kandydatów

Poprzyj Manifest jako obywatel/ka

Oświadczenie o widoczności na mapce: 

Przyjmuję do wiadomości, że imię, nazwisko i miejscowość wszystkich osób podpisujących jest widoczne na mapce z podpisami na tej stronie. Inne dane osób podpisujących są chronione.